بزرگترین روتور ژنراتور در ایران با قدرت 250 مگاوات!
یکی از زیرساخت های بنیادی هر کشور صنعت برق آن است و مجهز بودن آن به تجهیزات پیشرفته و بروز، تامین انرژی پایدار به صورت خودکفا، رسیدن به شکوفایی را منجر می شود. رکن اصلی نیروگاه های برق در هر کشور، ژنراتور های آن محسوب می شود. در این میان، کشور ایران، بزرگترین روتور ژنراتور در ایران که با قدرت 250 مگاوات در نیروگاه تولید برق مسجد سلیمان و گروه مپنا را نصب کرده است. نصب بزرگترین ژنراتور در ایران، نقطه عطفی در توسعه فعالیت های بومی و صنعتی است و در سطح ملی اهمیت بسیاری دارد.
تا قبل از نصب اولین ژنراتور 250 مگاواتی در ایران، بسیاری از تجهیزات صنعتی مهم مانند روتورهای عظیم الجثه و قدرتمند از کشورهای دیگر وارد می شد. این موضوع منجر شده بود تا ایران برای اجرای طرح ها و پروژه های بزرگ نیروگاهی هزینه های سنگین را متجمل شود و از این بابت وابسته دیگر کشورها باشد.
پرچالش ترین پروژه بومی سازی تجهیزان نیروگاه برق در ایران، ساخت و تولید ژنراتور برق با توان بالا بود. افراد متخصص در ایران با کمک دانش فنی مهندسی و استفاده از بروزترین فناوری ها ژنراتور 250 مگاواتی را تولید کردند.
بزرگترین روتور ژنراتور در ایران با توان 250 مگاوات
زمان نصب بزرگترین روتور ژنراتور در ایران اوایل دهه 1380 شمسی بود. پروژهی ساخت نیروگاه مسجد سلیمان، در این بازه زمانی، مجهز به بزرگترین روتور ژنراتور شد که وزنی بالغ بر 536 تن دارد و متشکل از 6000 ورق فولادی که 32 قطب را شامل می شود و هرکدام از قطب ها وزنی حدود 4 تن دارد.
بزرگترین ژنراتور در ایران، حاصل همکاری بین مهندسان داخلی و شرکت اتریشی است که نصب آن در محل پروژه توسط کارشناسان خبره انجام گرفته است. اتمام نصب با موفقیت در شهریور 1380 صورت گرفت.
مشخصات فنی بزرگترین ژنراتور در ایران
مشخصات ژنراتور 250 مگاوات به شرح زیر است:
- وزن کلی: 536 تن
- تعداد قطبها: 32 عدد (هر کدام 4 تن)
- جنس هسته: فولاد الکتریکی لایهای با خواص مغناطیسی بالا
- سرعت دوران: حدود 214 دور بر دقیقه (با فرکانس 50 هرتز)
- سیستم خنککاری: آب خنک یا هیدروژن خنک بسته به طراحی نهایی
- سیستم عایقکاری: پیشرفته جهت جلوگیری از تخلیه جزئی
روتور ساخت گروه مپنا
در آذرماه 1399 نیز گروه مپنا از ژنراتور هواخنک با توان 250 مگاولتآمپر (معادل 200 مگاوات) رونمایی کرد. این ژنراتور بهطور کامل در داخل کشور طراحی و تولید شد و بزرگترین دیزل ژنراتور هوا خنک در ایران محسوب میشود. این ژنراتور قدرتمند راندمان بسیار بالایی داشته و به 98.72 درصد میرسد. این ژنراتور مناسب برای نیروگاههای گازسوز یا ترکیبی کاربرد دارد. وزن این ژنراتور به بیش از 100 تن می رسد.
نقش در توسعه ملی
پیامدهای مثبت استفاده و نصب این روتور ژنراتورهای عظیم، چندین پیامد بسیار مثبت برای کشورمان در پی دارد:
- استقلال بیشتر در این زمینه: ساخت و طراحی داخلی این تجهیزات عظیم الجثه نیازمندی به واردات را به حداقل می رساند و منجر به افزایش امنیت ملی میشود.
- حفظ و صرفه جویی ارز: تاثیر چشمگیر طراحی و تولید تجهیزات عظیم الجثه در صرفه جویی ارزی.
- افزایش توان رقابتی: امکان حضور پررنگتر در برنامه های رقابتی تولید ژنراتورهای بزرگ نیروگاهی.
- انتقال دانش فنی: تقویت تخصص نیروی انسانی و فعالیت چشمگیر در این حوزه.
چالش ها و موانع
تولید ژنراتورهای قدرتمند، نیاز به طراحی و بررسی کیفیت در کنار رعایت اصول دینامیکی و بررسی تست های غیرمخرب دارد که برای انجام آن ها نیازمند استفاده از منابع و مواجه شدن با برخی چالش هاست. از جمله موانعی که برای به انجام رساندن وجود داد شامل تامین مواد اولیه، دانش و فناوری پیچیده جهت عایق کاری، استفاده از سیستم خنک کننده به صورت پیشرفته است. در این زمینه مهندسین و محققین ایرانی به خوبی تا به امروز عمل کرده اند.
رسیدن به فناوری روز در راستای تولید بزرگترین روتور ژنراتور در ایران، دستاوردی بسیار بزرگ و قابل تمجید در صنعت نیروگاهی کشور است. این پیشرفت نهتنها منجر به پیشرفت و توسعه نیروگاه های داخلی می شود بلکه بیانگر نشان دهنده قدرت و دانش در سطح بین المللی است.
ساخت بزرگترین روتور ژنراتور، زمینهساز افزایش ظرفیت تولید برق و توسعه نیروگاههای داخلی است و نشاندهنده بلوغ صنعتی و توانمندی مهندسی کشور در سطح بینالمللی می باشد. در آینده، با استمرار این روند و توسعه فناوریهای نوینتر، کشورمان میتواند به یکی از قطبهای تولید تجهیزات نیروگاهی در منطقه تبدیل شود.
